İnsanın "Hakayıl", "Hanayıl" ve "Hamayıl" fıtratları


Dünyada üç türlü insan vardır:

1.Hakayıl; böyle insanlar irfan sahibidir. İlimleri vehbidir. Allah ile irtibatlı kişilerdir. Mahtumkulu: “Kırka basmadan ayıl olsa insan” der. Ayıl olmak, dünyayı anlamaktır. Hakayıl kişiler dünyayı erken anlarlar, onlar ilahi nazarla geçmişi de görür, geleceği de...

2.Hanayıl; bu kişilerin ilimleri ise kesbidir, ama yine de onlar sıradan insanlardan farklı olurlar. Sosyal zekaya sahiptirler. Hanlar, padişahlar, sultanlar böyle insanlardır.

3.Hamayıl; Bunlar sıradan insan olup, bu fani dünyanın meşgaleleri ile vakit geçirirler. Beyinleri hamdır, onlara doğru yolu göstermek gerekir.

Hakayıl kişiyi Allah seçer, siz hanayıl olmaya çalışın, ilme, irfana değer verin. Çünkü insanlıktan daha büyük mertebe yoktur!

(191.sayfa)