Ozalky SSSR-iň  Döwlet Gerbi	Ozalky Türkmenistan SSR-iniň Döwlet Baýdagy	Ozalky Türkmenistan SSR-iniň Döwlet Gerbi

«Gün güýçlüniňki, gowurga dişliniňki»
Men sowet döwründe ýaşap, ýaşlykdan türkmen halkymyzyň göwnüçökgünligini, ruhy pesligini, adalata ynamynyň ýokdugyny gördüm-duýdum, halkymyz durmuşa-ýaşaýşa akyl ýetirmekden mahrumdy, il arasynda pikir bardy: «Gün güýçlüniňki, gowurga dişliniňki», näme etseňem baýamarsyň diýlerdi.

Türkmen alamançam däl, çapawulçam!
Türkmene soňky iki ýüz ýylyň dowamynda alamançy, çapawulçy diýlen töhmet atylyp gelindi, şol töhmet şu asyryň otuzynjy ýyllarynda basmaçy sözi bilen çalşyldy. Ol tagma türkmeniň ýurduny basyp almak üçin gaýry bir bahana tapmadyk ýurtbasarlaryň goýan bahana ýaragydy. Biz, eziz türkmen halkym, geçmişi sapak edinmegi başarmalydyrys. Bu meselede size eliňizdäki Ruhnama kömek eder!

Pajygaly 30-njy ýyllar
1930 — 1937-nji ýyllarda milletçi, halk duşmany, basmaçy atlandyrylyp atylanlaryň, sürgün edilenleriň sanyny anyklamak kyn, her gijede obalardan, şäherlerden adamlar sessiz-sedasyz ýiterdiler, olary hatda soramaga-idemäge hem gorkardylar... Türkmen halky şeýle ruhupeslikde ýaşady...

Gara daga azym uran, dag ýigitler kanda galdy?
Pelek bilen döwüş guran, beg ýigitler gamda galdy.
Alp erenler şehit bolup, munda garyp bende galdy,
Düňle çöller dükge düşüp, iňňildeýär, Jygalybeg! 

Döwletli baýlar basylyp, hupbat çekip, Sibir gitdi,
Şir ýigitler söweş kylyp, şehit bolup gabyr gitdi.
Ýetim ogluň gan aglaýyp, aram-karar-sabyr gitdi,
Ulus-illerim eňreşer, ýurt derbe-der, Jygalybeg!

Syýasy garaşsyzlygyň ýasamalygy
Biz özümiziň hemişe ýepbeklenip durmagymyza öwrenişipdiris. Sowet döwrüniň bütin 74 ýylynda biz hemişe tankyt astynda bolupdyk, biz muňa çydaýardyk, sebäbi biz, iň bärkisi ses bermek hukugyndan hem mahrumdyk. SSKP MK-nyň islendik býurosynda ýa plenumynda islendik umumysoýuz maslahatynda, mejlisinde Moskwada hökmany suratda türkmenleri tankyt edýärdiler. Munuň özi düzgüne giren kysmy bir zatdy. Bizi «geçmişiň zyýanly galyndylary üçin, jemgyýetçilik aňynyň yza galýanlygy üçin, ykdysady taýdan gowşak ösenligimiz üçin» kötekleýärdiler, gepiň gysgasy, bular akylyňa sygjak we sygmajak zatlardy. Emma hiç kim şu «yzagalaklygyň» sebäpleri barada oýlanmaýardy, hiç kim we hiç haçan näme üçin hemme zat erbet diýen sowaly özüne bermeýärdi. Biz bolsa olar bilen ylalaşýardyk. Soňra has-da beteri bolýardy, biz öz-özümizi masgaralap başladyk, ony kada-düzgüne öwürdik. Bu babatda döredijilik ussatlary aýratyn «üstünlik gazandy»: her bir wekili diýen ýaly döşüne urup, öz halkynyň däp-dessurlaryny, ahlagyny tankyt edip başlady. Munuň özi halkyň, milletiň içinde özara aýyplamalara baryp ýetdi. Milli buýsanç, öz halkyňa, onuň taryhyna bolan buýsanç unudyldy. Köp babatda şu zatlary hut türkmeniň öz eli bilen şeýtdirdiler.

Milli medeniýetiň kemsidilmegi
Sowet döwründe biziň dilimize gerekmejek sözleri salmaga synanyşdylar.

(175-nji sah.) 

SSSR döwründe, türkmen, diliňi ýitirip barýardyň, rus dilini bilmeseň okuwa-da, işe-de almaýardylar, diniňi ýitirdiň, däbiňi-dessuryňy ýitirdiň.

(296-njy sah.) 

Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň Garaşsyzlyk ugrundaky ilkinji ädimleri
XX asyryň başynda zorluk, zulum, uly gan dökülip gurlan kommunistik SSSR döwletinde 1987-nji ýyldan başlap jemgyýetiň dürli gatlaklarynyň, milletleriniň agzalalygy, haramçylygyň çenden çykanlygy sebäpli döwletde hökümet, häkimlik gowşady, tertip-düzgün ýitip başlady. Şol taryhy pursatda syýasy-ykdysady ýagdaýyň SSSR-de erbetleşýändigini duýup, özygtyýarlylygy isläp, 1990-njy ýylyň 22-nji awgustynda men Türkmenistanyň Ýokary Sowetiniň adyndan Jarnama bilen çykyş etdim. Şonda Türkmenistanyň bütin çäginde häkimiýetiň hökmürowanlygyny, özbaşdaklygyny, doly ygtyýarlylygyny, mizemezligini, daşary ýurtlar bilen gatnaşyklarda özüniň garaşsyzlygyny we deňhukuklylygyny, döwlet özygtyýarlylygyny kanuny taýdan durmuşa geçirjekdigimizi yglan etdim.

Soňky iki aýyň içinde döwletdäki syýasy, ykdysady gatnaşyklar doly diýen ýaly kesildi. Durmuş öz talaplaryny öňe sürdi. SSSR-iň düzüminde garaşly, ygtyýarsyz ýagdaýda uzaga gidip bolmajakdygy, halky bagtyýarlykda ýaşadyp bilmejekdigimiz aýdyňlaşdy.

(46-njy sah.)