Türkmen gonamçylygy dolup, täze gonam tutunjak bolanynda çem geleni gonambaşy edäýmeýär. Gonambaşy bolup, ýagşyzada ýaly adam ýatmaly, onuň uly molla, ahun, işan bolmagy hökman däl, ýöne ajaýyp adam bolmagy weli hökman bolupdyr.

Ir zaman uly oba kerwen ugradýar. Alty aýlyk argyşa giden kerwen, dolanmaly wagty dolýar, dolanmaýar. Garaşyp görýärler, kerwenden habar ýok. Kerweniň süňk hossarlary atlanyp, türkmen atynyň aýagy ýeter ýaly ýeri ilik-düwme barlaýarlar, obalara habar gönderýärler. Emma kerwen ýere giren ýaly!

Diri ýiteniň patasyny alyp bolanok, garasaý, obadaşlary gulak hüşerdip geziberýär. Aradan ýedi-sekiz ýyl ötüp, «Pylan çopan pylan çölde adam süňküne duşupdyr» diýip, oba habar ýaýraýar. Atlylar ýene ýola düşýär. Hakykatdanam, alaman kerweni şol ýerde urup, malyny talap, goragyny-beýlekisini çägä süsdürip, ysy çykmaz ýaly eden eken. Niräni gazsaň süňk bolup duranmyş! Ol zamanlar doganlyk mazary diýen düşünje ýok, nätmeli?

Türkmeniň gadym paýhasy kömege gelýär: skeletleri — ystyhanlary setir ýatyryp, kerwende süňk garyndaşy gyrlan ýigitler ýeke-ýekeden goşaryny hanjary bilen dilip, ganyny ystyhanyň çakyr atyp ugran süňklerine damdyrýarlar. Daman gan süňk garyndaşynyňky bolmasa, süňküň ýüzünden akyp ötägidýär, kimiň garyndaşy bolsa, gan süňke edil çägä siňen ýaly siňýärmiş...

Şeýdip her kim öz doganyny, doganoglanyny tapyp, obasyna getirip jaýlapdyr.

— Ynha, balam, süňk hossary diýlen gep nireden çykýar!  — diýip, babam bu hekaýaty gama batyp gürrüň beripdi.

(199-njy sah.)