Atamyz Gün hanyň ogly Düýp Ýabgy han akylly patyşa bolupdyr. Ol dereje bereninde, wezipä belläninde hökman özi synagdan geçiripdir. Düýp Ýabgy hanyň serkerdeleriniň arasynda iki sany dost bar eken, biri-birinden edenli, merdana, batyr, görmegeý, mylakatly eken. Düýp Ýabgy han bulary köp ýyllar göz astynda saklap gezipdir, günleriň birinde olaryň birden-birini leşgerbaşy bellejek bolýar. Leşgerbaşy leşgerbaşy bolýar, oňa ýurt, watan, halk ynanylýar, patyşa janyny ynanýar.

Düýp Ýabgy han perman berýär. Patyşanyň nökerleri gije baryp, leşgerbaşy bellenjek ýigidi güpbasdy edip, goluny baglap, öldir ýaly ýenjip getirip, zyndana atýarlar. Ertesi irden ýurduň kazylary ony dildüwşükde aýyplap, ölüm jezasyny bermeli diýip höküm çykarýarlar.

Ýigit ölüm jezasyna garaşyp ýatyr.

Patyşa onuň dostuny hem edil şeýle ýagdaýa salýar, ony hem dildüwşükde aýyplap, zyndana atýar.

Jeza berilmezinden ozal patyşa ilki olaryň biri bilen duşuşýar:

— Men seni oglum ýaly görerdim, seni leşgerbaşy belläýin diýip ýördüm, sen bolsa şeýle pis iş etdiň!

— Kyblaýy älem, men ýurda nähili biwepalyk edenimi bilmeýärin, siz ony nireden bilip ýörsüňiz?

Patyşa:

— Men bir zat etmezden burun, ýedi ýola ölçeýärin. Seniň ýurda garşy dildüwşük guranyňy dostuň pylany aýtdy, ynha-da haty — diýip, başga bir hat görkezýär. Ony hut dostunyň satandygyny örän çyny bilen aýdypdyr. Patyşanyň ok ýaly gönüdigini bilýän dosty, serpmeden gaýdan ýaly bolýar, soňra:

— Patyşahym, eger meni dildüwşük gurajak bolýar diýip dostum size aýdan bolsa, onda maňa jeza beriberiň. Meniň dostum ýalan sözlemeli adam däl! Men dostuma özüme ynanan ýaly ynanýaryn. Men ölüm jezasyna kaýyl!

Patyşa hiç zat diýmän çykyp gidýär, ýaňky ýigidiň dostunyň oturan teýzeminine baryp, oňa-da edil şu gepleri aýdýar. Ol ýigit hem:

— Hä, dostum aýdan bolsa, jeza beriberiň, ol ýalan sözläninden ölenini gowy görýän adam — diýipdir.

Ertesi patyşa ýigitleriň ikisini hem köşge getirdip, olary bagryna basýar:

— Siziň ýaly gerçeklerim barka, meniň almajak galam bolmaz — diýip, ol gözünden ýaş döküp, özüniň guran ýeser oýny barada aýdyp beripdir. Patyşa ol ýigitleriň birini garry leşgerbaşynyň ornuna leşgerbaşy, beýlekisini bolsa özüne wezir belläpdir.

(351-nji sah.)