Beýik Saparmyrat Türkmenbaºynyò Ruhnama nakyllary
  • Allanyò saýlan ýerinde ýaramaz ýer bolmaz. (59)

  • Adamy – durmuº, ºahsyýeti – taryh terbiýeleýär. (64)

  • Adam – Allatagalanyò Wagty syzmak üçin ýasan guralydyr. (73)

  • Atylan oklar, meòzeº hem bolsa, diòe käbiri nyºana degýär. (95)

  • Aý, ýyl tiz geçýär diýýäris, ýok, aý, ýyl haýal geçýär, ömür çalt geçýär. (95)

  • Anyk ýoly bar millet bagtlydyr. (148)

  • Agzybirlik ojakdyr, agzybirlik saçakdyr. (170)

  • Agzybirlik – döwletiò ambary, hazynasydyr. (170)

  • Agzybirlik – ebedi türkmen milletiniò baº ýörelgesidir. (170)

  • Amanady aýa, eýesi baºgadyr. (184)

  • Allanyò ýaradan bendesi hiç bolmanda sençe-mençe bardyr.(185)

  • Ata Watanyna dönüklik eden kiºä biziò aramyzda orun-ojak bolmasyn (188)

  • Adam adama  myhmandyr.(192)

  • Adam öz ýekeligi boýunça garawa mätäç jandardyr.(207)

  • Akyl aòlanylýan we aòlanylmaýan dertleriò baryndan halas edýändir. (207)

  • Akyldan kösenen bardyr, akyldan zyýan çeken ýokdur. (208)

  • Adamyò akyllysy dil öwrener. (212)

  • Allatagala bu dünýäni adamzat üçin ýaradypdyr. (251)

  • Adam öz Adam dünýäsine aralaºyp, Adam dünýäsinde ýaºan mahaly gudrat. (252)

  • Adam ýerde ýaºaýar, emma adamyò göwni asmanda perwaz urýar. (299)

  • Ajaýyp adamlar köpelse, durmuº ajaýyplaºar. (300)

  • Allanyò bendesiniò ýagºysyny ýaýyò, ýamanyny, belki, onuò özi düzeder. (302)

  • Adam çagalykdan saýlanansoò, durmuº diòe bir hezillik , gülala-güllük bolmasyny bes edýär. (308)

  • Aòy we köòli bilen Watan ezizligine göz ýetiren türkmen hiç mahal ruhdan düºmez. (309)

  • Adam ruhy ºahsyýetdir. (310)

  • Ata haky – Taòrynyò hakydyr. (311)

  • Ata-enäniò gadyr-gymmaty ýaºyò geçdigiçe artýar. (313)

  • Ata seniò Alladan soòky ikinji hossaryòdyr. (314)

  • Ata – seniò il öòündäki tutarygyòdyr, güwäçiòdir. (316)

  • Ataò maly terekä salnar, emma abraýy ähli doganlaryòyza bölünmän, bütewiligine geçer. (317)

  • Ataò kimdiginden utanma, “Atasyndanam oòat” diýdir. (317)

  • Atasyça ýok diýlerinden utan. (317)

  • Ataò bolmasa, sen hem bolmazdyò, ekmedik bolsa, dünýä gelmezdiò. (317)

  • Ataò seniò öòki “meniòdir”. (317)

  • Ataòy äsgermezlik – özüòi äsgermezlikdir, ataòy sylamazlyk – özüòi sylamazlykdyr. (317)

  • Ataòa näme ýagºylyk etseò, özüòe ýagºylyk edeniòdir. (317)

  • Ataòy sylamak bolsa, Watanyòy sylamakdyr. (318)

  • Atalar ölmeýär, olar öz perzentlerinde ýaºaýarlar. (318)

  • Adam atasynyò bilinden, enesiniò bolsa ýüreginden önýändir. (319)

  • Atasyzlyk – garnyò açlygydyr. Enesizlik – mähir ýetmezçiligidir. (320)

  • Adamyò gany atadandyr, süòòi bolsa enedendir. (320)

  • Adamyò ilkinji Watany-da enedir. (320)

  • Adamyò dokuz aýlap ýaºaýan, adam bolup kemala gelýän ilkinji Watany ene rehmidir. (320)

  • Alla ýaradandyr – ýaradyjydyr. Ene bolsa, döredijidir. (321)

  • Allatagala adamy atasyz ýaratsa-da, enesiz döredip bilmändir. (321)

  • Adamyò hakyky keºbi – onuò ata-enesine goýýan hormatyndadyr. (326)

  • Ata bilen enäni bagtyýar etmek perzentleriò borjudyr. (327)

  • Ata-enäniò ýüregi perzentdedir. (329)

  • Ata öz ýalòyºlyklaryna toba etmese, ol ýalòyºlyklary perzendiò gaýtalajagy ikuçsuzdyr. (329)

  • Adamyò ýaramazy günäni özünden gözlemän, döwrüne we jemgyýetine myjabat ýapýanydyr. (330)

  • Allanyò öòünde imanyò, milletiò öòünde zähmetiò seniò iò uly güwäòdir. (330)

  • Arassalyk, päkizelik ynsapdan çykman, halallyga gol ýapmakdyr. (332)

  • Adalat ýoly - ynsanlar üçin ºamçyragdyr. (337)

  • Adama ýylgyryp bilmegi, gülüp bilmegi Allatagala bagyº edendir. (339)

  • Adam söýgi basgançagyna münüp, Ýagºyzada bolup biler. (340)

  • Adam tebigata garylyp, tebigat ýaly päk, owadan bolup biler. (340)

  • Adamzadyò islendik iºiniò manysy haýyr görmekdir. (343)

  • Alym – ylym eýesi, jemgyýet – alym eýesidir. (343)

  • Adamzat jemgyýeti ylymsyz, adam akylsyz ýaºap bilmez. (343)

  • Adamy adam eden ylymdyr. (343)

  • Akyl ylmyò ºinesidir, zehin – tohumydyr. (344)

  • Akyl we ylym – Alla ýakynlaºmagyò mümkinçiligidir. (344)

  • Adamyò artykmaçlygy - bilmekdir. (344)

  • Adamyò borjy – bilmekdir. (344)

  • Akyl ýaºadykça gurba gelýär. (349)

  • Alym hakykatyò dostudyr, jemgyýetiò hyzmatkäridir. (350)

  • Adam ýakyn dosty bilen ýürekdeº gürrüò etse, onuò ýüki ýeòleýär. (358)

  • Adam baýlygyò däl-de, baýlyk adamyò gullugynda bolmalydyr. (359)

  • Açgözlülik adamçylyk mertebesinden aýrar, ýakynlaryòy duºmana öwrer. (360)

  • Allatagala hemme zady öz-özünden, öz içinden dargar ýaly edip ýaradandyr. (360)

  • Alla saòa baýlygy adamlaryò peýdasyna iºlet diýip berendir. (361)

  • Alla her kime, her bir jandara rysgal paýlaýar. (368)

  • Aýal – öýüò ºasydyr, hojalygyò eýesidir! (371)

  • Aýal giden öýden döwlet gider, erkek giden öýden tug gider. (374-375)

  • Azmak-azaºmakdyr, azaºmak bolsa, ýoldan çykmakdyr. (400)

  • Adamdan ýalòyz bir ýadygärlik galýar, ol hem onuò bitiren iºleridir. (401)

  • Adamzadyò mazmuny döretmekden, ýaratmakdan, agtarmakdan, gözlemekden, gurmakdan ybarat. (403)

  • Bägül bagda gowy, gelin-gyz – öýde. (12)

  • Biz buýsanç bilen özümize türkmen diýýäris! (55)

  • Bir aýaly iki är alyp bilmez. Bir ýurda iki töre sygmaz! (99)

  • Bitewi millet bolmagyò esasy ºerti, özbaºdak döwletli bolmakdyr. (147)

  • Beýik Taòra daýanyp, ºu günüòi gora, Türkmen! (153)

  • Biri süýde siòe seredip gan görýär, ýene biri gana siòe seredip süýt görýär! (185)

  • Biri oda siòe seredip, dünýäniò gözbaºyny görýär, ýene biri oda siòe seredip dünýäniò gutarºyny görýär. (185)

  • Baýlygy göterinip bilmedik ýol urduryp, azgyn bolar, garyplygy ýeòen adam bolsa myradyna ýeter, adam bolar.(197)

  • Bir nahal ekseò, ýaºyò bakydyr. (211)

  • Baºyò gökde bolsa-da, topraga tagzym et! (212)

  • Bagtyýar ýaºamagyò altyn açary dünýä, ýaºaýºa bolan söýgüòdedir! (252)

  • Belent boluò, beýik iºe baº goºuò, Ruhuòyz tug deýin belentde bolsun! (300)

  • Buzdan sowuk dünýäde ýüregiò yssysy bolmasa ýaºamak kyn düºýär. (308)

  • Baºyny sallamazlyk üçin ruhuò belent bolmagy gerekdir. (308)

  • Bu dünýä gelmek bagtdyr. (314)

  • Baýlyk ilden aýra düºmegiò däl-de, ile goºulmagyò, il bilen gatnaºmagyò seriºdesidir. (332)

  • Bikärligiò süýjüligi soòy ajy gutarýan gökje hyýaryòky ýalydyr. (334)

  • Bikärlik, nadanlyk we ýaltalyk hiç bir duºmanyò edip bilmejek zyýanyny eder. (334)

  • Bilim – ilden özüòe almakdyr, sarp etmekdir. Ylym – özüòden ile bermekdir, döretmekdir. (349)

  • Bilim we ylym ýaramaz iºiò ähtimallygyny juda azaldýandyr. (350)

  • Baýlyk sildir, siliò öòunde durup bilmersiò, ondan bir tarapa sowlup aman galan ýagºydyr. (360)

  • Baº döwletiò tapsaò, baýlyga bakma. (360)

  • Baýlygy gazanmakdan saklamak, jaý ýerine sarp etmek kyn. (361)

  • Baýlyk seni adamlardan daºlaºdyrman, olary ýakynlaºdyrmalydyr. (362)

  • Baý bolmaga-da zehin gerek. (362)

  • Baýlyk – nebsiò keýpi däldir, iliò peýdasydyr. (362)

  • Baýlygy haýyr iºe ulandygyòça, bereketi artar, baýlygy ulanman goýdugyòça, öz-özünden hümmeti gaçar. (362)

  • Baýlygyò çeºmesi zähmetdir. (362)

  • Baýlygy gazanmankaò, ony sowmagyò pikirini et, soò giç bolar. (363)

  • Baýlyk – binýatdyr, rehnet – binadyr. (363)

  • Baýlygy ruha gulluk etdir. (363)

  • Baýlyk, zat – ýoldan çykarar. Döwlet-rysgal – ýola salar. (368-369)

  • Baýlyk – gulçulyga, rysgal-döwlet azatlyga getiryär. (369)

  • Biziò kalbymyza dünýä ýerleºip biler, biz hem dünýäniò kalbynda ýaºamaga mynasyp halkdyrys! (405)

  • Çaga bezzat bolsa, günäkär ene-atasy! (37)

  • Çagaòa dili manysy bilen öwret. (212)

  • Çaga gorksa “eje” diýip gygyrar, uly aljyrasa, atasyndan haraý gözlär. (315)

  • Çagadan namazlykdan düºmän oturan molla-da ýasap bolar, ganhor-da! (347)

  • Çaga öz ýaºyna görä zähmetde taplanmalydyr. (348)

  • Çaganyò ýaºlykdaky maòlaý deri – geljeginiò altyn däneleridir. (348)

  • Dörediji bolmak üçin kalbyò ºahyranalygyny ýitirmän saklamak esasy ºertdir. (76)

  • Dünýä bir göwre bolsa, ruh onuò janydyr. (161)

  • Derýalar öz suwuny içmeýärler, baglar öz miwelerini iýmeýärler. (161-162)

  • Doganlar bir-birini dogan ýaly hem eý görmelidirler.(203)

  • Diriligiò çynlygy diriligiòi aòlap bilºiòe-de baglydyr.(204)

  • Dil bolmasa, il bolmaz. (212)

  • Dil baýlygy – il baýlygy. (212)

  • Dil döwletdir. (212)

  • Dilim bar, dünýäm bar. (212)

  • Durmuºyò gadyr-manysy birek-birege bolan söýgüòdir. (252)

  • Döwlet – halk möçberindäki uly öýdür. (256)

  • Döwlet – milli ruhuò gaýmagydyr. (266)

  • Döwlet gurmak – milletiò öz-özüni döretmegidir. (267)

  • Dirä – ýörelge, ölä – gonalga. (290)

  • Daºyòda gowy adam köpelse, galaly bolarsyò. (302)

  • Durmuº – Allatagalanyò bize eçilen bagt meýdanydyr. (314)

  • Döretmek – ylmyò enesidir. (349)

  • Dost adamyò kalbynyò aýnasydyr. (352)

  • Dost gerekdir, ýöne baºyòa agyr iº düºen güni has zerur gerekdir. (352)

  • Dogan islege berilmeýär, dogany saýlap tutup bolmaýar. (354-355)

  • Dogan gadyryn dogan biler, birem dogran biler! (355)

  • Doganyò dost bolsun, dost – dogan. (356)

  • Dost dogan derejesinde, dogan hem dost derejesinde görülýändir. (356)

  • Dost adamyò ikinji özüdir. (356)

  • Dosty nähili bolsa, adama hem dosty boýunça baha kesýändirler. (356)

  • Dost durmuºyò manysydyr. (358)

  • Dostluk – ýüregiòi bütinligi bilen özge birine bagyº etmekdir. (358-359)

  • Dostluk manysy söýgüdir, mähirdir. (359)

  • Dünýäde iò oòat zat - nurdur, baýlykda iò oòat zat - ruhy baýlykdyr. (360)

  • Döwletiò hem rysgalyò halallyk bilen baglanyºygy bar. (368)

  • Durmuºda eýeleýän ornumyz, wezipämiz däl-de, barýan ýolumyz möhümdir. (401)

  • Dostlaºyp utulan, doganlaºyp zyýana galan ýokdur! (404)

  • Ene haky – Taòrynyò hakydyr. (311)

  • Eklegeniò gadyryny ekläniòde bilersiò, saklaganyò gadyryny saklanyòda bilersiò. (312)

  • Eneò seniò içiòi bina edýändir, ataò bolsa daºyò galasydyr. (315)

  • Eneò seniò dadyòdyr, ataò – haraýyòdyr. (315)

  • Ene – mukaddeslikdir. (319)

  • Enesini-atasyny ynjydan adamdan gaçyò, beýle adamdan hiç haçan adam bolmaz! (325)

  • Enesine-atasyna seretmedik adamyò ýüzüne seretmegem päl däldir. (325)

  • Enesine-atasyna seretmedik adama Allanyò periºdeleri hem bakmazmyº! (325)

  • Ene bize topragy söýmegi, ata bize Watany söýmegi gan, ruh bilen bagyº edendir. (325)

  • Enäniò göwnüni ýykan nekgendäniò durmuºda dikeltjek zady bolmaz! (325)

  • Enesini ynjydan adam ilem ynjydyp biler, ýurdam! (325)

  • Enesine seretmedik kiºi baºga adama seredýär diýseler ynanmaò! (326)

  • Edepli perzent öz-özünden döremeýär. (328)

  • Eklemek borçdur, çörek bermek borçdur, terbiýe bermek bolsa iki esse borçdur. (329)

  • Edebiò iò ýagºysy bolsa, öz-özüòi çäklendirmekdir. (329)

  • Edepli perzent il içinde halal ýaºamagyò tärini atasyndan öwrenen perzentdir. (330)

  • Ene-ataòa dirikä-de, ýogalandan soò hem hyzmat etmekden irinme! (336)

  • Erkinlik bolmasa, jemgyýetiò höziri ýok, kanun bolmasa weli, jemgyýetiò özi ýok. (399)

  • Är ýigit är ykbalyna hem razy. (170)

  • Ähli zat Allatagalanyò beýik söýgüsinden döräpdir. (251)

  • Är baºyny egmez iºi keç günde, Gama orun bermez köòül köºgünde. (301)

  • Ähli ynam ene-atadan baºlaýar. (324)

  • Ähli günäleriò gözbaºy – gybat bilen ýalandadyr. (332)

  • Geýim adamy bezeýär, göze mährem görkezýär. (11)

  • Gyz-gelniò göwnüni ýykan türk-iman (türkmen) däldir. (12)

  • Gapysyny açyp, kalbyny açmadykdan gaç, kalbyny açyp, gapysyny ýapanyò günäsini geç! (31)

  • Günüòden zeýreniji bolma! (101)

  • Göwnüò syna-syna seýik bolar. (154)

  • Gahrymançylygy durmuºynyò mazmunyna öwren halk edermen bolar! (171)

  • Gözüm ýagºysyn görsün! Ýaman özün görkezer. (185)

  • Göwün göwünden  suw içer. (192)

  • Galplyk – ikiýüzlülik, öz asyl keºbini gizlemekden ötri baºga biri bolup görünmekdir.(201)

  • Güýçli bolmak üçin, esasan, iki zat gerek: asyl hem-de maksada okgunlylyk.(204)

  • Göwni giòlik - ruhubelentligiò esasydyr. Sabyr-kanagat-göwni giòligiò doganydyr. (207)

  • Göwni baýyò sözi – jaý (212)

  • Gowy adam bolmak özgä däl, öòi bilen, özüòize zerur. (299)

  • Göwün guºy hoº bolmasa, perman bilen uçmaýar. (299)

  • Göwünde garratma etsem-petsemiò. (301)

  • Gam-gussa dartanyò bilen gam-gussa aýrylyp gidýän däldir. (304)

  • Gam-gussa köòül berseò, ol goº basyp, duluòda ýatar. (304)

  • Gadyr – gymmat ýitgi arkaly aýan bolýar. (319)

  • Gözleriò ýylgyryºy ruhy dünýäniò derwezesidir. (341)

  • Gün bolmasa, gündizlik bolmaz, ylym bolmasa, jemgyýet bolmaz. (350)

  • Gara garnyò däl, gara baºyò aladasyny et. (360)

  • Göwni baý adam – baýlyga özüni aldyrmaýan adamdyr. (360)

  • Gonamçylyk – taryhyò beýnisi. (381)

  • Gurmak, döretmek, ýaratmak, bina galdyrmak Allatagalanyò, pygamberleriò ýoludyr, entek bu ýol bilen gidip ýalòyºan ýokdur! (404)

  • Halkyò ýoly – Hakyò ýoly. (60)

  • Her bir türkmeniò beýikligi – onuò halkynyò beýikligi. (61)

  • Hiç bir kitap ylhamsyz ýazylmaýar. (76)

  • Her kim öz öýuni düzedip bilse, onbaºy bolmaga ýarar. (87)

  • Her kim mätäçlere kömek etmegi baºarmasa, ýolbaºçylyga ýaramaz. (89)

  • Halk bar – ony ºu gün ýaºap ýören ogullary beýgeltmeli! Halk bar – entek oòa ogullary beýik bolup akyl ýetirmeli! (94)

  • Günüòden zeýreniji bolma! (101)

  • Hassa soramaga barýan wagtyò ömrüò umumy hasabyna urulmaýar. (165)

  • Haýsy ýurt ösýän bolsa, ºol ýurtda agzybirlik bardyr! (167)

  • Haýsy maºgala agzybir bolsa, ºol maºgala döwletlidir. (167)

  • Haýsy oba agzybir bolsa, halky bagtyýardyr. (167)

  • Hanly il – imanly il. (167)

  • Haram iýmek – iki egniò etinden çekeläp iýmek bilen barabar! (184)

  • Halallyk türkmeni arºa göterer! (184)

  • Haýbat etmesizden gorkup duran adama haýbat atmak nämä gerek? (186)

  • Hakaýyl kiºiler dünýä ir akyl ýetirer, olaryò ylahy nazary geçmiºem görer, geljegem. (191)

  • Hakyky baýyò, öòi bilen, ruhy baý bolýandyr.(192)

  • Halalyò hemaýatkäri içinde, haramynyò ýagysy ýanyndadyr.(202)

  • Her bir millet –Allatagalanyò dünýä bagynda eken bir gülüdir.(206)

  • Her adamyò ruhy belent bolanda, halkyò ruhy belent bolýar. (288)

  • Hoº gününde eselmedi, hor gününde peselmedi. (291)

  • Hudaýtagalanyò istäni türkmene parzdyr. (306)

  • Herki zadyò gadyr-gymmaty hakda biz ýitirip, soòundan oýlanýarys. (314)

  • Hudaýa ynanyp bilmeseò, eneò-ataò guburyna sežde ediber. (324)

  • Haýyr iºe baºlasaò, Hudaýa, iliòe, döwletiòe bil bagla. (332)

  • Haram – jemgyýete zyýan etmekdir. Halal – jemgyýete haýyr etmekdir. (332)

  • Halalyò ornuna haram geçen bolsa, jemgyýetde terbiýäniò pese düºenligidir. (332)

  • Haram “men halal” diýer, çünki ºeýtmese, ýol almaz. (332)

  • Halal “men halal” diýmez, çünki beýtmegiò manysy ýokdur. (332)

  • Hemmeler jemgyýete bergilidirler, mugallymyò bergisi – ýaº nesle ylym we bilim bermekdir. (349)

  • Hudaýyò beren zehinini zähmet bilen ýiteltmeseò, ol kütelmek bilendir. (350)

  • Haram baýlyk – özgäniò hasabyna gazanylan baýlykdyr. (361)

  • Halal baýlyk imana deòdir. (361)

  • Halal adamyò müýni ýokdur. (361)

  • Haýra sarp etmegiò baº ºerti baýlygy halal gazanmakdyr. (361)

  • Halal baýlyk – döwletdir. (363)

  • Hakyky türkmen baýlygy artdygyça, baýlykdan ýüregi daºlaºýan,

  • barha baýlyga biparh garaýan adamdyr. (363)

  • Halal zat hiç mahal adamy azgynlyga, hapaçylyga getirmeýär. (368)

  • Haram baýlyk özgäniò rysgalyndan ýygnalan baýlykdyr. (368)

  • Halal rysk, halal döwlet adamyò ýüregini öòküdenem arassalaýar. (369)

  • Halallyk jemgyýetiò ºahsyýete bildirýän talabydyr, erkinlik ºahsyýetiò köpçülik öòünde tekrarlaýan gymmatlygydyr. (400)

  • Içi-daºy bezemen, kaºaò jaý ýagºydyr, emma içinde ýürekdeºiò bar jaý has ýagºydyr. (31)

  • Ir dana bor, bu dünyäniò örtäni. (154)

  • Il ýörän ýer, ýol bolar. (303)

  • Iliò, jemgyýetiò götermejek zadyny etme, ºonda jemgyýet hem seni adam sanyna goºar. (332)

  • Il-günüòe, jemgyýete we döwlete ºübhe etmek haramlyga tarap ädilen ilkinji ädimdir. (332)

  • Iºiò höziri nagtdyr, ýaltalygyò höziri nesýedir. (334)

  • Il-günüò – keramatdyr. Delalaty ºondan gözle! (336)

  • Iò oòat ylym – jemgyýete peýda getirýän ylymdyr. (343)

  • Iò güýçli gujur adamzada berlen akyldyr, ylym ol gujury azat etmegiò, çykarmagyò seriºdesidir. (349)

  • Iò oòat mugallym öwredýärkä öwrenip bilýän mugallymdyr. (349)

  • Iki dogan bir göwräniò iki goly bolarmyº. (356)

  • Iò baý kiºi – mähre baý adamdyr. (359)

  • Iò oòat baýlyk – jemgyýetiò haýryna berilýän baýlykdyr. (361)

  • Ile haýry bolmadyk pul hakyky baýlyk däldir. (362)

  • Jennet ýaly owadan ýurtlar ýagºydyr, emma öz ýurduò, ata Watanyò has ýagºydyr. (31)

  • Jemgyýete peýda bermeýän ylmyò hakyky ylymdygy sübhelidir. (343)

  • Jemagatsyz ylym gury owazdyr. (343)

  • Jemgyýete peýdasyz ylym bimanylykdyr. (350)

  • Jemgyýete miwe, netije bermän, ylma güýmenmek sapaksyz iòòe bile eºik tikmek bilen barabardyr. (350)

  • Jomartlyk - halallykdan, husytlyk - haramlykdan nyºandyr. (361)

  • Kiºi zadyny göterme hem öýüòe getirme. (11)

  • Kiçini sylamak – uly üçin parz! (59)

  • Kim deòlik ýolundan dogry ýörese, onuò ýoly ºumlyga barmaz. (93)

  • Kim Watanyny depesinde täç eýlese, Watany hem ony  baºyna täç eýlär. (166)

  • Kemi bar adamyò, artykmaç ýerem bardyr.(185)

  • Köp dil bilen, köp biler. (212)

  • Kök bolmasa, daragt ýok, binýady bolmasa binasy ýok. (254)

  • Kyn diýip ýagºy iºlerden gaçmak, aòsat diýip ýaman iºe baº goºmak perzendiòe hyýanat etmekdir. (330)

  • Kanagat hem ruh bilen köòlüò gözüni doýurmasaò, göz doýýan däldir. (360)

  • Men özümi gorasam, çagalarymy kim gorar? (34)

  • Milletiòe akyl ýetirmek är iºi, akyldar iºi! (96)

  • Milletiò bagty Watanyny, ýurduny batyrgaý gorap bilmegindedir. (148)

  • Milletimiz - biziò buýsanjymyz! (150)

  • Masgaraçylykdan gaçyp gitmäge ýer ýok. (190)

  • Maddy baýlyk bilen ruhy baýlyk sazlaºanda altyn ýaºaýyº dörär.(192)

  • Men-menligiò dogasy toba gelmek, aman dilemek.(193)

  • Men baý diýip dänjiremegin, baýlygyò guk gapdalynda gallaçlyk ýatandyr! (197)

  • Men garyp diýip gamlanmagyn, garyplygyò aòyrsynda Möwlam bardyr! (197)

  • Mirap ekini suwsuzam guradyp bilýär, suw bilenem! (198)

  • Millet ýokary galdygyça, ºahsyýet hem barha kämilleºer.(201)

  • Mirasyò ýagºysy edepdir. (330)

  • Mydama halkyò agysyna aglap, ºatlygyna ºatlansaò, agzybir bolsaò, baºyòa döwlet guºy gonar. (336)

  • Men agyr durmuºda ýaºadym, oglum beri bol-telkilikde ýaºasyn diýip, ogluò elini sowuk suwa urdurmazlyk – ogluòa duºmanyò hem edip bilmejek ýamanlygyny etmekdir. (348)

  • Maddy baýlyga bütinleý berilmek adamy harsydünýälige eltýär, ony bütinleý inkär etmek bolsa terkidünýälige getirýär. (367)

  • Maºgala aýaldan baºlanýar. (370)

  • Maºgalany gaty berk, jebis, agzybir, bagtly maºgala edýän – perzentdir. (374)

  • Millet agzybir bolanda ýeòip bolmajak güýç ýokdur! (383)

  • Milletiò özeni onuò aòyýetidir. (402)

  • Nebis seniò içiòdäki iò uly belaòdyr. (359)

  • Nebis - dert, göwün – dermanydyr. (360)

  • Nebsiò gözbaºy tamakinlikdir. (360)

  • Nebis seni içiòden ýykjak nägehandyr. (360)

  • Nirä, nämä sarp edýäniòi bilmeseò, soòy betbagtlyk bile gutarar. (363)

  • Ojak öçse, ömür öçer. (12)

  • Okamak, öwrenmek-durmuº hakda has düýpli oýlanmakdyr. (17)

  • Okamak, öwrenmek-Beýik Allatagalanyò alkyºydyr. (17)

  • Ogry we haramyny dep etmeýän patyºa öz eli bilen ili we kerweni urýandyr. (90)

  • Odun atdygyòça ot güýçlenýär! Dogany gaýtaladygyòça keramaty artýar! (95)

  • Ogul dogulsa, ene-ata döwlet tapdym diýer, dogan-garyndaºlary “Ýene bir ýumrugymyz artdy” diýer. (327)

  • Okamagyò iò oòat usuly pikirlenip okamakdyr. (350)

  • Öýde ata ýalòyºsa, ogul ýalòyºar, ene ýalòyºsa, gyz ýalòyºar. (11)

  • Öýüò bezegi, ýerli – ýerindeligi, göze gelimliligi, arassalygy. (12)

  • Öýüò hapa bolsa, özüò üflis. (12)

  • Özüòe hökümdar bol, özüòe erk edip bilseò, islendik iºiò hötdesinden gelip bilersiò. (25)

  • Öz ýurtlarynda oturyp öwüdi diòlemedikler, uly suwa gaçyp, çykmadyk ite ýa-da gür tokaýyò içine atylan oka meòzärler. (87)

  • Öz milletini söýüp bilmedik özgäniò milletini söýüp bilmez. (149)

  • Öýkene howanyò, garna çöregiò zerurlygy ýaly, ýürege we köòle ruhubelentlik zerurdyr. (310)

  • Ömür – barlykdyr, ölüm – ýoklukdyr. (318)

  • Ölümden gorky duýgusy adam bilen bilelikde dünýä inýändir. (318)

  • Ömri iò soòunda puºman, ökünç, ahmyr, arman bilen tamamlamaz ýaly ýaºa! (334)

  • Öwrenmän, diòe öwretmek – puly gazanman, diòe sowmak bilen deò zatdyr. (349)

  • Öwrenmegiò iò oòat usuly okamakdyr. Pikir ýok ýerinde bilim hem ýokdur. (350)

  • Özüòe tütjar diýdirme, döwletli diýdir, özüòe kemrysgal diýdirme, rysgally diýdir. (363)

  • Patyºalar öýsüzleriò we ýetimleriò atasydyr. (89)

  • Pespällikden har bolan ýekeje adamy görkezip bilseòiz, men size men-menlik zerarly heläk bolan million adamy mysal getirip bereýin! (194)

  • Paýhasly söz bakydyr. (212)

  • Patyºa haky – Taòrynyò hakydyr. (311)

  • Perzendiò bagty ata-enesine goýýan hormatyndadyr. (314)

  • Perzent atanyò teniniò bir bölegi, enäniò bolsa ýüreginiò bir parasydyr. (319)

  • Perzent atanyò gözüniò nury, ýüreginiò bagydyr. (328)

  • Perzent ata-enäniò dowamatydyr. (328)

  • Perzendiò ilkinji borjy ene-atasynyò hakyny berjaý etmekdir. (329)

  • Perzent edep görmese, edep görkezmez. (329)

  • Perzent seniò synaò bir bölegidir, synaò bölegine özüò jogapkärsiò . (330)

  • Perzendiòe öz-özüni kämilleºdirmegi öwret, galanyny özi alyp çykar. (330)

  • Perzendiò ýaman bolsa, günäni ilki özüòden agtar. (332)

  • Ruhubelentlik ömrüòize nur-many çaýar, kyn iºiòizi aòsat eder. (12)

  • Ruhana adamyò iºi mydama ºow alýandyr. (101)

  • Ruhuò belent bolsa, bagt hemraò bolar. (101)

  • Ruh bolmasa ýaºaýyº ýokdur, Ruh ýaºaýºyò içki maòzydyr. (160)

  • Ruh ýaºaýºyò “bissimillasydyr”. (161)

  • Ruh ruhdan döräpdir. Ruh ruhda-da gaýtadan döreýändir. (289)

  • Ruhubelent ýaºamagyò ºirin lezzetini hiç bir zat bilen çalºyryp bolmaz. (299)

  • Ruhy jomartlary Alla söýüpdir, Ruhuòyz tug kimin belentde bolsun! (301)

  • Ruhy belent adamy Allatagala ýalkarmyº, ryskyny iki esse berermiº. (303)

  • Ruh – biziò gursagymyzda Allatagaladan parçadyr! (305)

  • Ruhubelentlik – ýaºaýºa bolan yºgyò gowºamazlygydyr. (308)

  • Ruhubelentlik – ýaºaýºa bolan hyjuwyò mizemezligidir. (308)

  • Ruhubelentlik – adamlyk mertebäòi duýup ýaºamakdyr. (308)

  • Ruhubelentlik – kalbyò ýylysynyò ýitmezligidir. (308)

  • Ruhubelent adamyò ýüreginiò örki, bagrynyò bagy onuò eziz Watanydyr. (309)

  • Ruhy peslik ýalòyzlykdan döreýändir. (310)

  • Rysgal – özüòe ýeterlik halal baýlykdyr, artyk gazanylan baýlyk özgeleriò agzyndan kakylyp alnan rysgaldyr. (362)

  • Rysgal – adamyò halal hereketi üçin Allanyò oòa berýän nygmatlarydyr. (368)

  • Rysgal – hiç mahal azgynlyga getirmeýän paýdyr. (368)

  • Söz – Beýik Allatagalanyò ynsana eçilen iò keramatly peºgeºidir. (20)

  • Saòa ýokjak gara özümde dursun, aklygym, päkligim seòki, türkmen! (150)

  • Saçak türkmeniò kasamy. (152-153)

  • Synalaryòyz toprakdan bolany bilen, ruhuòyz Allatagaladandyr.(191)

  • Suw atadyr, ýer – ene (212)

  • Söz ýürekden çyksa güýçli. (212)

  • Sözi paýhas bezär. (212)

  • Sogap Hudaýyò öòünde gazanylýan zat, emma halkyò alkyºy bolmasa, sogap berilýän zat däl. (255)

  • Sustupesler jany sagat hassadyr, Ruhy beýgiò rysky iki essedir. (301)

  • Sen beýik bol, sebäp halkyò beýikdir, Türkmeniò pes ogly bolmak aýypdyr. (301)

  • Sen ataò mirasdüºerisiò, ataò diòe baýlygy däl, at-abraýy, biabraýlygy hem saòa miras galýandyr. (317)

  • Seni gaýyplykdan barlyga getiren ata-eneòdir. (317)

  • Seniò perzendiò – seniò dowamatyòdyr. (318)

  • Siz nirede bolsaòyz hem eneleriò ýüregi siziò bilendir! (326)

  • Seniò biabraýlygyò bolsa perzendiò adyna uly tegmildir. (330)

  • Suwuò ýok ýerinde ýaºaýyº ýok. (381)

  • ªu  günki türkmen,  sen tä okamagyòy bes edýänçäò bilimlisiò, bilimli bolmak islegiò ýitensoò, nadana öwrülersiò. (17)

  • ªägirt halypasynyò sapaklaryny bilensoò, halypasyny çalyºýar! (108)

  • ªahsyýet milletden gözbaº alýar.(201)

  • ªahsyýet üçin milletden gaýry uly gymmatlyk, milletden eziz zat ýokdur.(201)

  • ªübhe – ýüregiò kiridir. (332)

  • ªeýtanyò gözi seniò iki baýlygyòdadyr: wagtyòdadyr we imanyòdadyr. (333)

  • Türkmeni türkmen etjek türkmendir! ( 16)

  • Türkmen topragyna bereket saçagy hökmünde sygynýandyr. (28)

  • Türkmen hiç haçan gylyjyny gynyndan goòºusynyò garºysyna çykarmaz. (56)

  • Türkmeni galp taryh ýazyp kiçeldip bolmaz. (58)

  • Türkmen sözüne ygrarly, lebzine wepaly! (59)

  • Türkmen halkynyò tugy – ary-namysy. (61)

  • Tutan ýoluòy il oòlamasa, görjegiò gowulyk bolmaz. (93)

  • Talyp medresäniò dersleriniò aòyrsyna çykanyndan soò, medresesini çalyºýar! (108)

  • Türkmen – topragyòa bolan söýgüden baºlanýar. (166)

  • Türkmen halky agzybirlikden baºlanýandyr. (167)

  • Türkmen milli sazy – milletiò kalbynyò owazy. (176)

  • Türkmen tebigaty – türkmen milletiniò gönezligidir. (180)

  • Türkmene haram ýokmaz. (183)

  • Türkmen zor bilen almaz. (183)

  • Türkmen goýmadygyny götermez. (183)

  • Türkmen milleti halaly halaýar. (184)

  • Türkmen saçagy deý halal bolsun! (184)

  • Türkmeniò ýoly halal ýoldur! (184)

  • Türkmen adam hakda aòsat-aòsat ýaramaz söz aýtmaz. (185)

  • Türkmen dönügi ähli zatdan nejis görýär, iò soòky peslik hasaplaýar.(186)

  • Türkmen ýow güni maldan–baºdan geçýär! (190)

  • Türkmen topragynda dönüge lagnat daºy atylýar.(190)

  • Türkmen türkmene dostdur, dogandyr.(203)

  • Türkmenligimizi näçe çuòòur, näçe düýpli  aòlasak, ºonça-da türkmenligimiz berkär.(204)

  • Türkmen ruhubelentligi dünýä nusga häsiýetdir.(207)

  • Topragy söýmedik, Watany söýmez. (211)

  • Toprak teniòdir, asman – ruhuò. (212)

  • ·         Türkmen döwletiniò bähbidi – halkyò bähbidi. (251)

  • Türkmen öz däbi–ýoly üýtgän ýerinde ýeòilýär. (294)

  • Terbiýesiz çaga baº öwredilmedik at ýalydyr. (328)

  • Terbiýäniò ýagºysy göreldedir, görelde bolsa söz bile hereketiò birligidir. (329)

  • Ten arassalygy kalp arassalygy bilen utgaºanda, adam adam bolýandyr. (332-333)

  • Ten arassa bolup, kalp hapa bolsa, bu iò ýigrenji zatdyr. (333)

  • Türkmeni maksat-myradyna, altyn ýaºaýºyna ýetirjek – ylymdyr. (350)

  • Türkmeniò geljegi beýikdir, ºöhratlydyr, çünki onuò geçmiºi we ºu güni bardyr. (402)

  • Ulular bir gezek ýalòyºsa, ýaºkiçiler müò gezek ýalòyºar. (11)

  • Uluny sylamasaò, kiçini söýmeseò adamçylyk ýiter. (11)

  • Ulynyò sözi – kiçi üçin perman! (59)

  • Ulug ýokmy – ulama bar. (98)

  • Ulalyp, adam çykyp, ataòy artyk ýük hasaplama, ol seni ömürboýy ýük edinip, gerdeninde göterip gelendir. (316)

  • Üç bilimdaryò ylalaºan sözüni, her ýerde diýmek bolar. (88)

  • Wagt – ºu dünýädäki ömrüòdir, iman – bakyýetdäki ömrüòdir. (333)

  • Wagt ýitirmek – özüòi ýitirmekdir, ömrüòi ýitirmekdir. (333)

  • Wagtdan alanyò özüòkidir. (334)

  • Wagt bir gürzüdir, sen ony döwmeseò, ol seni döwer. (334)

  • Wagt ýabany ýyrtyjydyr, ony eldekileºdirseò, hyzmatyòda bolar. (334)

  • Wagta boýun bolma, ony boýun et! (334)

  • Watana dirikäò eden hyzmatlaryò ýogalanyòdan soò hem peýdaly boljakdyr. (336)

  • Watan duzy we ene süýdi – mukaddesdir, keramatdyr. (336)

  • Ynsanyò jemaly – sözüniò haklygyndadyr. (43)

  • Ylahy gudratlara diòe ýylgyryº bilen baryp bolýar. (342)

  • Ylym adamzadyò bir artykmaçlygydyr. (343)

  • Ylym – bilmek ýolunyò çürbaºydyr, kämilligidir. (348)

  • Ylym diòe iliòkini almak däl, özüòkini hem aýan etmekdir. (348)

  • Ylym bilmekligiò göni durmuºa çykýan, bilmekligiò durmuº bilen ýüzbe-ýüz bolýan pursatydyr. (348)

  • Ylym bilmekligiò durmuºy özgertmek, durmuºy kämilleºdirmek ukybyna ýetmegidir. (348)

  • Ylym – akylyò öz-özüni azat etmesidir. (349)

  • Ýagy goòºyòy çapsa, seniò öýüòi-de çapar. (12)

  • Ýagºy är, ýagºy hatyndan bellidir. (89)

  • Ýagºy är ýagºy hatyn kiºiden mälim bolar. (89)

  • Ýollaryò ýagºysy hassa kiºini soramaga alyp barýan ýoldur. (165)

  • Ýollaryò ýagºysy – ynsan kalbyna barýan ýoldur. (165)

  • Ýollaryò ýagºysy – halkyò ýoludyr. Halkyò ýoly – Hakyò ýoludyr! (165)

  • Ýagºy niýetliniò ýoluny hut Hudaýyò özi açar, ýaman niýetliniò duºmançylykdan baºga baran ýeri bolmaz.(190)

  • Ýagºy sozler, röwºen jümleler, ºuglaly sözlemler ýürekden çykar hem göni ýürege barar.(192)

  • Ýüregiò, kalbyò gözüni açmazdan owal paýhasyò gözüni açmaly. (207)

  • Ýeriò üstünde jepa çeken (zähmet çeken) goýnunda rahat tapar. (211)

  • Ýekeje düwür ýeri harlan türk iman (türkmen) däldir. (211)

  • Ýürekde näme bolsa, dil ºony diýer. (212)

  • Ýola çyksaò, diliòi gora. (212)

  • Ýoly ýörelgeli ýeòer. (290)

  • Ýüzi gyzarýanyò ýüreginde gara bolmaz. (302)

  • Ýadyòy ýakyn et! (302)

  • Ýaºaýyº – ýaryºdyr! (304)

  • Ýagºy adam bilen ýaryºsaò, ýagºy bolarsyò. (304)

  • Ýürek birligi, özüòi, ýüregiòi iliòden-günüòden aýra tutmazlyk–söýgüdir. (309)

  • Ýürek duýgularyò, adamçylyk ölçegleriò mekanydyr. (319)

  • Ýetimiò ýagdaýy ýesiriòkiden elhalrakdyr. (320)

  • Ýürek awusy ten awusyndan has güýçlüdir. (320)

  • Ýaºaýyº eneden baºlanýar. (322)

  • Ýagºylyk – öz bähbidiòden geçmäni baºarmakdyr, ýamanlyk – iliò bähbidine hyýanat etmekdir. (330)

  • Ýamanyò zyýanyny, çynyò pidasyny birbada aòlap bilmersiò. (330)

  • Ýagºylygy at üçin hem, hormat üçin hem etmän, halkyò we döwletiò gülläp ösmegi üçin etmelidir. (330)

  • Ýamanyò soòy ökünç, ýagºynyò soòy rehnetdir. (333)

  • Ýaltalyk – ömrüòi meýletin puja çykarmakdyr, özüòi ýele bermekdir. (334)

  • Ýaºamak wagty geçirmek däl-de, wagtyò içinden geçip, bakylyga ýetmekdir! (334)

  • Ýylgyryº – mähremligiò nyºanydyr. (337)

  • Ýylgyran ýüzde nur bardyr.  (337)

  • Ýylgyryº – adamyò ruhy ýüzüdir. (337)

  • Ýylgyran ýüze ýygyrt düºmez. (337)

  • Ýylgyryp, duºmany dost edip bolýar. (339)

  • Ýazlar zeminiò ýylgyryºydyr. (339)

  • Ýylgyryº – söýgüdir, mähirdir. (340)

  • Ýylgyran kiºi söýüp-de bilýändir. (340)

  • Ýylgyryº – ynsan dünýäsiniò gapysydyr. (341)

  • Ýaltalyk – nebsiò çöwre ýüzüdir. (363)

  • Ýigit bilen gyz söýgi nikasyndan geçseler, hemiºe bagtyýar bolarlar. (374)

  • Ýagºylyk, päli päklik, ýagtylyk Alladandyr. (403)

  • Zeýrenç sustuòy pes eder, ºowsuzlyklaryò üstüne elter. (101)

  • Zer alma, ýer al! (212)

  • Zeleliò kiçisi barka, ulusyna ýapyºmaò! (249)

  • Zeýrenip gala alan, iº bitiren ýokdur. (304)

  • Zähmet iò uly terbiýeçidir. (348)

  • Zehin – akylyò bilim ýolundaky jylawdarydyr. (349)

  • Zähmet – baýlygyò doganydyr. (363)

  •  Zenan öýüò hudaýydyr. (374)

Toplan Seýitnazar Seýdi adyndaky
Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyò rektory,
professor Çary Ýazlyýew