Jelaleddin – mertligiň nusgasy

Çingiz han bilen bolan gazaply söweşlerde şowsuzlyga uçran Muhammet şa ýurtdan mejbury ýagdaýda gidip, 1220 (617)-nji ýylda Hazar deňziniň adalarynyň birinde aradan çykýar. Onuň ogly Jelaleddin mongol basybalyjylaryna garşy gaýduwsyz söweşip, mertligiň ajaýyp nusgasyny görkezipdir. Ol mongollaryň ýeňilmezekligi hakyndaky toslamany ýalana çykaryp, olary ilkinji gezek uly ýitgä we ýeňlişe sezewar edýär. Çingiz hany mert söweşe çagyrýar. Emma goşundaky agzalalyk gaýduwsyz türkmen soltanyny arzyly maksatlaryna gowşurmaýar. Iki ýyl Hindistanda bolýar; ýöne täsin başdan geçirmelerden, syýahatlardan soňra öz hökümdarlygyny 1225 — 1231-nji ýyllar aralygynda Häzirbegjanda dowam etdirmek başardýar.

(131-nji sah.)

Jelaleddiniň soňky ykbaly

Jelaleddiniň ykbaly barada dürli rowaýatlar bar. Şolaryň içinde onuň bir kürdüň elinden wepat bolşy baradaky gürrüň hakykata golaýdyr.

(131-nji sah.)

Söweşden gaçanlara aýal ýaglygy 

Jelaleddini ýada salyň: Yspyhan söweşinde Jelaleddiniň goşunynyň bir ganaty mongollary ýeňýär, beýleki ganaty ýeňilýär. Sebäbi şol tarapda söweşýän hanlaryň käbiri gaçýar. Söweşden soň Jelaleddin söweşden gaçanlaryň ählisiniň başyna aýal ýaglygyny daňdyryp, Yspyhana aýlapdyr...