Kezzaplyk
we göriplik
Türkmen, tapawut goımazdan, ähli adamlar bilen dogruçyl
bolmalydyr, kezzaplyk etmeli däldir, ıalan sözlemeli däldir, göriplik
etmeli däldir, utanjaòlyk, ıumºaklyk, mähremlik oòa ıaraºıan
ahlak sypatlaryndandyr.
(18)
Tamakinlik
Haıyr iº edip, mala-zada tamakin adam ºer iºe-de aòsat baº goºup
biler. Beıle adam wagtlaıyn haıryò, hemiºelik bolsa ºeriò
esgeridir.
(322)
Nebsiò gözbaºy tamakinlikdir.
(360)
Zähmet halasgärdir. Halal zähmet keselden, tukatlykdan, tamakinlikden
we garyplykdan halas edıär.
(363)
Dönüklik
Arassa türkmen ganly adamlaryò dönüklik etmeıändigine
halkymyz asyrlarboıy ynanyp, göz ıetirip gelıär. İöne ilçilik,
nebis, ejizlik sebäpli watan satan adamlar bolmandyr diımek bolmaz.
(188)
Ata Watanyna dönüklik eden kiºä biziò aramyzda orun-ojak bolmasyn!
(188)
Haıran galmaly ıeri, men olaryò ıekejesinde-de dönük
diıen söze duºmadym, dönügiò kötekleniºine-de duºmadym. İok,
aslynda dönük hakda ıeke söz hem ıok. Ol eserlerde namartlyk
tankytlanıar, gorkaklyk köteklenıär, emma dönüklik barada weli, ıeke
setir ıok!
(189)
Biziò edebiıatymyz janly edebiıat, ganatly edebiıat,
ol gije-gündiz aıdym bolup, dessan bolup halkyò gulagynda ıaòlanyp
duran edebiıat, beıle edebiıaty bolan halkdan dönük çykmaly hem däl!
Dönük ıasama söz, özem türkmende ıeke-täk manydaº
sözi bolmadyk söz!
(189)
Nebis
Nebis seniò içiòdäki iò uly belaòdyr. Onuò baºyna
wagtynda nogta salaımasaò, ol baºyòy iımän dynmaz.
(359)
Nebis — dert, göwün — dermanydyr.
Göwün sähel zada-da monça bolmany öwreder.
(360)
Nebsiò gözbaºy tamakinlikdir.
(360)
Allatagala hemme zady öz-özünden, öz içinden dargar
ıaly edip ıaradandyr. Nebis seni içiòden ıykjak nägehandyr.
(360)
Haram
baılyk
Haram baılyk — özgäniò hasabyna
gazanylan baılykdyr.
(361)
Haram baılyk adamyò içinde-de öz hemºerilerini gözleıär
we tapıar — ºonuò üçin hem haram baılyga ıüz uran
adamyò gara ıüreginde haram zatlara bolan baº bermezek meıiller dömüp
çykıar. Adam ºol meıilleriò boıny, goly hem aıagy bagly guluna öwrülıär.
Türkmen bu meıilleriò toplumyna nebis diıip at berıär.
(369)
Ulyny
sylamazlyk
«Ulyny sylamasaò, kiçini söımeseò adamçylyk ıiter.
Birehimlik baºlanar» diıip, Nuh pygamber sargaıardy.
(11)
Oguz han Türkmen ıaºy ıekeje gün uly bolsa-da, ulyny sylamagy parz
edipdir. «Ulug ıokmy — ulama bar» diıip, ıaºuly
kethuda ıok ıerinde ylymlyny sylamagy parz edipdir.
(98)
Husytlyk
Jomartlyk — halallykdan, husytlyk — haramlykdan
nyºandyr.
(361)
Günlerde bir gün ıagºyzadalaryò birine: «Pylan köçede pylany
atly bir husyt kiºi bardyr, ºonuò mülküne bar, hikmet bar» diıilıär...
DOWAMY
(365)
Men gysyk, husyt, gysganç bolmagyò hem tarapdary däl,
ıöne tarhandökerligiò hem tarapdary däl. Aralykda altyn meıdan
bardyr!
(369)
Harsydünıälik
Zähmet bilen harsydünıäligiò arasyny açyp ber.
(330)
Maddy baılyga bütinleı berilmek adamy harsydünıälige
eltıär, ony bütinleı inkär etmek bolsa terkidünıälige getirıär.
Bu ıerde ikisiniò aralygyny tapmak maksadalaıykdyr.
(367)
İaltalyk
ªonuò üçin hem biagyrylyk, ömür babatdaky biperwaılyk,
haıal-ıagallyk, ıaıdanjaòlyk, ıaltalyk, owarramçylyk Altyn asyryò
türkmen ºahsyıetine laıyk sypatlar däldir.
(206)
İaltalyk — ömrüòi meıletin
puja çykarmakdyr, özüòi ıele bermekdir.
(334)
Iºiò höziri nagtdyr, ıaltalygyò höziri nesıedir.
(334)
Bikärlik, nadanlyk we ıaltalyk hiç bir duºmanyò edip bilmejek zyıanyny
eder.
(334)
İaltalyk — nebsiò çöwre ıüzüdir.
(363)
Göwnüçökgünlik
Ruhubelentligiò manysy göwnüçökgünlikden, tukatlykdan
hem-de gam-gussadan daºda durmakdyr.
(207)
Azgynlyk
Taòry baılyk berip, garyp edip synaga salıar, baılygy göterinip
bilmedik ıol urduryp, azgyn bolar, garyplygy ıeòen adam bolsa
myradyna ıeter, adam bolar.
(197)
Halal zat hiç mahal adamy azgynlyga,
hapaçylyga getirmeıär.
(368)
Rysgal — hiç
mahal azgynlyga getirmeıän paıdyr. ªonuò üçin hem hemiºe baılyk
däl-de, döwlet gazanjak bolup çalºyò!
(368)
Ilden çykmak
Her hili agyr pursatlarda hem dana halkymyz «Dinden çyksaò çyk,
ilden çykma» diıip, milletiò girelgesiniò aòyrsyny petikläpdir.
(150)
Gybat
bilen ıalan
Ähli günäleriò gözbaºy — gybat bilen
ıalandadyr. Çünki gybat hem ıalan günäòi, haramlygyòy örtmegiò,
gizlemegiò seriºdesidir.
(332)
