Häzirki zaman dünýäsiniň iň wajyp meseleleriniň biri — ol hem durmuş-ykdysady, tehnologik we senagat taýdan ösüşi birmeňzeş derejede bolmadyk döwletleriň arasynda deňhukukly, hyzmatdaşlykly we adalatly gatnaşyklaryň ýola goýulmagydyr. Onlarça, kähalatlarda ýüzlerçe ýyllaryň dowamynda toplanan meseleleriň bu gün agyr labyr bolup boýnundan ineni üçin, tutuş halklaryň we yklymlaryň käte-käte öz ykballaryndan zeýrenmek duýgusyny başdan geçirýändikleri üçin olarda günä ýokdur. Henize çenli hiç wagt garyp we baý ýurtlaryň arasynda baýlyklaryň paýlanyşynda we peýdalanyşynda häzirki ýaly şeýle aradaşlyk bolmandy, henize çenli şeýle aradaşlyk zerarly, tutuş durnuklylyk we howpsuzlyk ulgamyny opurjak bolýan howp şeýle aýdyň duýulmandy. Häli-şindi jahanyň ha o çetinde, ha beýleki çetinde tutaşýan harby çaknyşyklaryň, etniki özara oňuşmazlyklaryň düýp köki durmuş-ykdysady meýdanda bolsa nätjek? Medeniýetleriň, dinleriň, siwilizasiýalaryň çaknyşmagyny dünýä derejesine çykarmak, häzirki zamanyň şertlerinde «haçly ýörişler» pikirini dile çolamak – diňe düşünjeleriň aýnadylyp ulanylmagyndan başga zat däldir. Belanyň körügi Günbataryň we Gündogaryň garaýyşlarynyň we gymmatlyklarynyň kes-kelläm bir ýere sygyşmaýanlygynda ýa-da dinara gapma-garşylyklarda däldir, eýsem-de häzire çenli saklanyp galan halkara ykdysady gatnaşyklaryň ulgamynyň häzirki görnüşinde mundan buýana syýasy ýagdaýlara we Zeminiň ilatynyň isleglerine bap gelmeýänligindedir. Şu hem XXI asyryň häsiýetnamalarynyň ýene biridir.

(279)

Häzir dünýäde bolup geçýän ýagdaýlaryň biri-biri bilen baglydygy, biri-birine garaşlydygy hemmelere aýdyňdyr. Bu ýagdaýlaryň ösüşi «raýat-döwlet-sebit, yklym-bütin dünýä-adamzat» diýen ugur boýunça hatara düzülýärler. Şonuň üçin hem biz her bir döwlet, her bir millet, goý, ol uly ýa kiçi bolsun, öz tutuş jogapkärçilik derejesine düşünmek bilen, bu günki gün ägirt hereketiň barşyna hakykat ýüzünde edil şu kysmy yzygiderlilikde täsir etmäge ukyplydyr diýip hasap edýärin. Meselä hut şeýle çemeleşmäge ygrarlylyk bolsa Türkmenistanyň dünýä ösüşiniň iň bir wajyp, jygba-jygly meselelerini, özüniň milli bähbitleri bilen bagly ägirt wezipelerini çözmekdäki tutumlaryny hem-de hereketlerini kesgitleýär. Olarda ykdysady ýa-da syýasy haýýarlyga we eden-etdilige orun bolmaly däldir, halkara guramalary, aýry-aýry ýurtlar ýa-da maliýe merkezleri tarapyndan ýardam berilmegi döwletiň özbaşdaklyk hukugynyň kemsidilýändigini aňladyp bilmez. Güýç hakykaty hakykatyň güýjüne orun bermelidir. Bu hem täze eýýamyň özboluşlylyklarynyň ýene biridir. Türkmenistan şeýle çemeleşmek pikirinde öňem durupdy, häzirem durýar: şeýle çemeleşmek türkmen halkynyň ahlak aýratynlygyna, onuň döwlet bitaraplygy ugrundaky hereketiniň gözbaşynda duran syýasy pelsepesine dogry gelýär.

(283-284)