Ata-enäniò borjy

Türkmeniò erkek kiºisi öz öý-ojagyna, öz maºgalasyna baºarnykly ýolbaºçylyk etmelidir, olary ýagºylyga ugrukdyrmalydyr.

(17) 


Pähim-parasatly türkmen atasy öz çagalaryna terbiýe bermek üçin onuò özi oòat ºahsy görelde görkezmelidir, çagalar bilen mährem bolmalydyr, sadalyk, rehimlilik, gülerýüzlülik, söýgi, üns-alada çagalary gurºap almalydyr, ata adalatly bolmalydyr. Türkmen çagasy halal, watanyna wepaly, sazlaºykly ösen, sagdyn pikir ýöredýän, jomart we jogapkärçiligi duýýan adam bolup ýetiºensoò, ata-enäniò soòky borjy perzendine ºular bolmalydyr:

birinjiden, hünärli bilim bermelidir,

ikinjiden, öý tutup bermelidir,

üçünjiden, öýermelidir! Ondan soò türkmen ýigidi öz durmuº ýoluny öz güýji bilen geçmeli. Ine, biz ºu üç borjy türkmen ilimizde esas edineliò! Her bir zat babatda maksadymyz aýdyò bolsun!

(17-18) 


Eklemek borçdur, çörek bermek borçdur, terbiýe bermek bolsa iki esse borçdur.

(329) 


Ata öz ýalòyºlyklaryna toba etmese, ol ýalòyºlyklary perzendiò gaýtalajagy ikuçsuzdyr. ªonuò üçinem bir özüòe däl, perzendiòe haýpyò gelýän bolsa, haram iºlerden el çek we toba lybasyny geý!

(329) 


Perzent edep görmese, edep görkezmez. Edebiò iò ýagºysy bolsa, öz-özüòi çäklendirmekdir. Göwnüòe gelen zady edibermek, haram islegleriò öòünde ejizlik il içinde biabraýlyga, diliò gysgalygyna, ýüzüò ýere salynmagyna getirer. Seniò biabraýlygyò bolsa perzendiò adyna uly tegmildir.

(329) 


Perzent seniò synaò bir bölegidir, synaò bölegine özüò jogapkärsiò. Eger ol zaýalansa, tutuº bedeniò hassa bolar.

(329) 


Eziz ata-ene, sen öz jigerbendiòe:

Halal bilen haramyò arasyny açyp ber.

Ýalan bilen çynyò arasyny açyp ber.

Ýagºylyk bilen ýamanlygyò arasyny açyp ber.

Zähmet bilen harsydünýäligiò arasyny açyp ber.

Ylym bilen nadanlygyò arasyny açyp ber.

Haýyr bilen ºeriò arasyny açyp ber.

ªularyò arasyny dil bilen däl, iº bilen açyp berseò, perzendiòe terbiýe berdigiòdir.

Ýagºylyk — öz bähbidiòden geçmäni baºarmakdyr, ýamanlyk — iliò bähbidine hyýanat etmekdir.

Ýamanyò zyýanyny, çynyò pidasyny birbada aòlap bilmersiò.

Adamyò ýaramazy günäni özünden gözlemän, döwrüne we jemgyýetine myjabat ýapýanydyr. Perzendiòe öz-özüni kämilleºdirmegi öwret, galanyny özi alyp çykar.

Ýagºylygy at üçin hem, hormat üçin hem etmän, halkyò we döwletiò gülläp ösmegi üçin etmelidir.

Allanyò öòünde imanyò, milletiò öòünde zähmetiò seniò iò uly güwäòdir.

Kyn diýip ýagºy iºlerden gaçmak, aòsat diýip ýaman iºe baº goºmak perzendiòe hyýanat etmekdir.

(330) 


Haýyr iº edip, mala-zada tamakin adam ºer iºe-de aòsat baº goºup biler. Beýle adam wagtlaýyn haýryò, hemiºelik bolsa ºeriò esgeridir. Perzendiòi ºeýle bolmakdan gora!

(332) 


Perzendiòe ýürek kir-kimirsizligini öwret.

(332) 


Ata-enäniò borjy ºundadyr:

Perzende at dakmak.

Edep bermek.

Bilim bermek.

Hünär öwretmek.

Öýermek.

Öýli-iºikli etmek.

Watanyò hyzmatyna bermek.

San taýdan çäklidigine garamazdan, bu borçlar örän wajyp borçlardyr. Diòe ºularyò hötdesinden gelen ene-ata perzendiò öòünde-de, jemgyýetiò öòünde-de sylagly bolar.

(333) 


Perzendiòe wagty sarpaly tutmany öwret!

ªeýtanyò gözi seniò iki baýlygyòdadyr: wagtyòdadyr we imanyòdadyr. Wagt — ºu dünýädäki ömrüòdir, iman — bakyýetdäki ömrüòdir. Wagt ýitirmek — özüòi ýitirmekdir, ömrüòi ýitirmekdir.

Perzendiòe ömre, wagta aýawly bakmany öwret!

(333)