Ençeme
beýik özgeriºlikleriò sallançagy bolan, ululy-kiçili göteriliºleriò,
galkynyºlaryò ojagy bolan, taryhy ähmiýetli medeniýetleriò merkezi
bolan Türkmenistanyò dünýäniò taryhynda tutýan orny hem, Yslam
dininiò jahana ýaýramagyndaky orny hem örän uludyr, türkmen
halkynyò dünýä medeniýetine, ylmyna, edebiýatyna, sungatyna goºan
goºandy-da çäksizdir!
(26)
Türkmen halkynyò Beýik Britaniýa
ýaly, beýik hindi halky ýaly, beýik hytaý halky ýaly dünýäniò
taryhynda ajaýyp yzlary galdyryp, dünýäniò ylmyna, edebiýatyna,
medeniýetine, umuman, dünýä ösüºlerine ummasyz goºantlary goºan
halkdygyny äºgär etjek bolýaryn.
(61)
Mahmyt Gaznalynyò, seljuk türkmenleriniò
soltanlarynyò, Köneürgenç soltanlygynyò döwründe bütin yslam dünýäsinde
ylmyò, edebiýatyò, sungatyò kerwenini çeken türkmen, dünýä türkmen
medeniýetini tanatdy. Ylma, sungata, ruhy dünýäsine berlen Köneürgenç
döwleti synanyndan soò türkmeniò beýik danyºmentleri, alymlary,
edebiýat we sungat adamlary diòe bir Türkiýäniò üsti bilen däl,
eýsem, baºga ikinji bir ýol bilen hem — Kawkaza, Ruma,
Arabystana doldular, ondanam Müsüriò üsti bilen Ispaniýa geçdiler.
(61)
«Gorkut
atanyò kitabyny» okan her bir adam onda örän sagdyn aòly, giò gözýetimli,
akyl-paýhasly, baý, agzybir, edermen oguz begleriniò ýaºaýyº keºplerini
görýär. «Gorkut atanyò kitabyndan» bolsa ºol oguzlaryò nähili
beýik edebiýatynyò, toý-baýrama görk berýän sungatynyò
bardygyna-da göz ýetirýär. ªeýle sagdyn durmuºy, sagdyn edebiýaty,
giò gözýetimi bolan halk gadym-gadym zamanlarda galan dar çygyrly,
ýowuz däp-dessurly otparazlar dinine sygmaýar!
(105)
Atabegler
öz okuwçylaryna dünýäniò ähli ylymlaryny öwredipdirler. Türkmen
serkerdeleri dünýäniò köp dillerini bilipdirler, dünýä
ylymlaryndan, edebiýatyndan, söweº tilsimatlaryndan habarly
bolupdyrlar.
(117)
Mahmyt
Gaznalynyò ylma, sungata we edebiýata sahylyk bilen eden hemaýaty döwlet
adamy we harby serkerde hökmünde gazanan ºöhratyndan pes däldir.
(141)
Umuman,
söz sungaty — edebiýat bilen bilelikde saz sungaty türkmeniò
esasy milli genisiniò ýüze çykýan ugrudyr.
(176)
Erkanalygyny
goran türkmen ýurdunda uruº adaty ýagdaýdy. ªol sebäplem türkmen
edebiýatynyò genji-hazynalary bolan «Gorkut atanyò kitaby», «Görogly»,
«Döwletýar» eposlary,
«Ýusup-Ahmet» dessany,
Ýunus Emräniò, Garajaoglanyò, Burhanetdin Siwaslynyò, Baýram hanyò,
Abdyrahym hanyò, ªabendäniò, Andalybyò, Magrupynyò, Magtymgulynyò,
Seýdiniò, Zeliliniò, Mollanepesiò, Keminäniò, Mätäjiniò ähli
eserleri türkmeniò ýanyp duran watanparazlygy, merdi-merdanalygy,
edermenligi, gahrymançylygy baradaky eserlerdir.
(189)
Ýene bir
bellemeli zat: ýaòky sanan edebiýatymyz kitaphanalarda duran edebiýat
däl, olar janly edebiýat. Bagºylar her toýda-üýºmeleòlerde ºol
eserleri aýdyma öwrüp, halkyò arasynda ýaºadyp ýör.
Biziò edebiýatymyz janly edebiýat, ganatly edebiýat, ol
gije-gündiz aýdym bolup, dessan bolup halkyò gulagynda ýaòlanyp
duran edebiýat, beýle edebiýaty bolan halkdan dönük çykmaly hem däl!
(189)
Raýatlaryò
ylmy-tehniki döredijilikde, çeperçilik, edebiýat hem medeniýet iºinde,
raýatlaryò döredijilik hukuklary we bähbitleri kanun arkaly goralýar.
(264)
Beýik
dinlerden baºlap ähli ynsanperwer çeper edebiýat, sungat gowy adamyò
nusgalygyny döredýär.
Biziò döwletimiziò
beýik maksady dünýä edebiýatynda nusgalyk keºbi gözlenýän
ruhubelent, beýik maksatly, gaýduwsyz naýbaºy ynsany ýetiºdirmekden
ybarat bolmalydyr.
(299)