Dogan dogana, ata ogla ynanmady
Taryha göz aýlasaň, soňky 300 ýylyň içinde türkmenleriň sypaty biraz üýtgedi, gudraty, abraýy pese düşdi, agzy alardy, türkmen milletim  goňşy milletler bilen, tire-tire bilen, taýpa-taýpa bilen oňuşman, özara gandöküşikli söweşler etdi, milletimiziň her bir raýaty biri-birine ynanmady, dogan dogana, ata ogla ynanmady, kowum-garyndaşlar agzy ala bolup, bir-birine müňkürlik edip, öz-özlerine ynamsyz ýaşadylar.

Mähriban ejeň goşa doganyňy goýnuna alyp, gara gum bolup ýatyr. Sen ýalňyz, Leningradda. Yzyňdan hat ýazýan ýok, salam ýollaýan ýok.

(30) 

Ene-ataň bolmasa, arkaňda dogan-garyndaşyň bolmasa, çagalykdan ýetim össeň, seniň içki duýgyň, ýürek islegiň, saglygyň, maksadyň bilen gyzyklanýan ýok.

(32) 

Ol heläkçilik biziňem maşgalamyza degdi, ilki agşam ýatanymyzda dört başdyk, 33 ýaşly mähriban ejem, 10 ýaşly uluja doganym Nyýazmyrat, 6 ýaşly jigijigim Muhammetmyrat, şol gije şehit boldular, ertir daň atanda ýykylan öýümiziň üstünde, entek sekiz ýaşy dolmadyk men otyrdym. Şeýdip, alty gije-gündiz ýeke özüm oturdym, ejemiň, kakamyň garyndaşlary ýedinji gün gelip ölen käbämi, doganjyklarymy äkidip Ymam Kasym öwlüýäsinde jaýladylar.

(42) 

Baýlyk kändir doganda, baýsyň günüň özüňden dolansa — diýip, atalarymyz pent edipdir.

(55) 

Ata-eneden, doganlarymdan aýrylyp, men özümi süňňüm bilenem, ruhum bilenem ýalňyz duýýardym. Watan hem şeýle ýagdaýdady. Özüniň birwagtky mert ärlerinden, merdanalaryndan jyda düşen Watanyň hasratyny ýiti duýýardym.

(73) 

Biz ýurdumyzy, halkymyzy, döwletimizi söýýäris, söýgi söýdügiňçe güýjeýär. Odun atdygyňça ot güýçlenýär! Dogany gaýtaladygyňça keramaty artýar!

(95) 

Türkmen başga milletiň wekillerine öz dogany, dosty hökmünde seredýär. Türkmende milletçilik duýgusy ýok.

(152) 

Türkmen dogan-garyndaşy, ýakyny bilen saçakly gatnaşýar.

(153) 

Nägehan, elhenç ýer titremesi bir pursadyň içinde meni iki görejim deý iki doganymdan, käbäm ýaly mähriban ejemden aýryp, öýümi ýykdy. Görogly gabyrdan ýagty jahana çykan bolsa, men ýagty jahana harabalykdan çykdym.

(153-154) 

Sen, raýat, öňi bilen, goňşyň bilen, golaýyň bilen dogan bolup gatnaşmaly. Bir oba ikinji oba bilen, bir taýpa ikinji taýpa bilen, bir etrap ikinji etrap bilen, bir welaýat ikinji welaýat bilen doganlyk gatnaşygyny saklamalydyr.

(169) 

Doganlar bir-birini dogan ýaly hem eý görmelidirler. Dogan bilen doganyň arasyna sowuklyk salyp biljek her bir zat aýgytly suratda aradan aýrylmalydyr. Türkmen türkmene dostdur, dogandyr.

(203) 

Jigim, eziz uýam, mähriban enelerim, doganlarym, ýüzüňiz-gözüňiz ýylgyryp bagtyýar ýaşaň, siziň ajaýyp döwletiňiz bar.

(253) 

Doganyň bolmasa, günä sende däl, dostuň bolmasa, günä Allada däl.

Ýadyňy ýakyn et!

(302) 

Ataň maly terekä salnar, emma abraýy ähli doganlaryňyza bölünmän, bitewiligine geçer.

(317) 

Eý, eziz türkmen halkym, siz dolanan dälsiňiz, siz dogansyňyz, bir ojagyň daşynda, bir saçagyň başynda, bir topragyň üstünde, bir tuguň astynda ýaşap ýören türkmen kowmusyňyz.

(339) 

Bu gün meniň hossarlarym hem, dogan-garyndaşdyr dosty-ýarlarym hem, siz, eziz türkmen halkym! Bu gün men siziň ýekeje ýylgyryşyňyzy, ýekeje minnetdarlygyňyzy gazanmak, almak üçin gije-gündiz gujur-gaýratymy, başarnygymy bagyş edýärin.

(342) 

Dogany gan-tohum baglanyşyklary kesgitleýär
Dogan adam şahsyýetiniň haýsydyr bir ruhy hajatyndan gelip çykmaýar. Dogan islege berilmeýär, dogany saýlap tutup bolmaýar. Dogany gan-tohum baglanyşyklary kesgitleýär.

(354-355) 

Uly doganyň borjy
Ene-ata ýogalyp, bir maşgalada näçe baş dogan galan bolsa gara dogan, ýagny, uly dogan beýleki doganlaryň atasy hem enesi bolýar. Ol galan doganlaryny öýlendirmeli-illendirmeli, durmuşa çykmalysyny durmuşa çykarmaly.

(355) 

Oglankam bir sanawaç bilýärdim, arman, doly ýadymda galmandyr:

Gara dogan, gara dogan,
Başy belent gaýa — dogan,
Duşman gelse döwdüleşer,
Gürleşende gala dogan!
Sol golumyň galkanydyr,
Sag golumda gama dogan!..

(355-356) 

Türkmende ekiztaýy çaganyň kiçisi ulusyny sylap, salam bermelidir, ýogsam olaryň ikisi hem bir günde, bir sagatda dogulýar ahyry!..

(356) 

Iki dogan bir göwräniň iki goly bolarmyş. El eli ýuwar, iki el birigip ýüzi ýuwýandyr.

(356)

Oguz han atamyz uly ogullaryna «Siz ýaýsyňyz!» kiçi ogullaryna «Siz oksuňyz! Siz ýaýyň atan tarapyna gitmelisiňiz» diýendir.

(356)

Ini agasyny hormatlamaly, aga inisini.

(356) 

«Doganyň dost bolsun, dost — dogan»
Türkmen dileg edende «Doganyň dost bolsun, dost — dogan» diýip dileg edýändir. Dost dogan derejesinde, dogan hem dost derejesinde görülýändir.

(356)

Dost adamyň ikinji özüdir
Dost adamyň ikinji özüdir. Ýöne ähli dogan babatda welin muny aýdyp bolmaz. Türkmen «Ýigidi dostundan tana» diýýändir. Dosty nähili bolsa, adama hem dosty boýunça baha kesýändirler. Adam diňe ýüregine ýakyn, ümi alyşýan kişisi bilen dost bolýandyr.

(356)