«Gorkut
ata» ºadessany
«Gorkut atanyò kitabyny» okan her bir
adam onda örän sagdyn aòly, giò gözýetimli, akyl-paýhasly, baý,
agzybir, edermen oguz begleriniò ýaºaýyº keºplerini görýär. «Gorkut
atanyò kitabyndan» bolsa ºol oguzlaryò nähili beýik edebiýatynyò,
toý-baýrama görk berýän sungatynyò bardygyna-da göz ýetirýär.
(105-nji
sah.)
«Gorkut atanyò kitabyny» okanyòda,
kalbyòa buýsanç, göwräòe mylaýym ruh, endamyòa süýjülik aralaºýar.
Ata-babalaryò bilen duºuºyp, ynjalyk tapýarsyò!
«Gorkut atanyò kitabynyò» ähli
boýlaryndaky din hem, pikir hem, taglymat hem — Gorkut ata!
(108-nji
sah.)
«Gorkut ata»
eposyny okanyòda türkmen ruhunyò baýlygy buýsandyrýar.
(175-nji
sah.)
... türkmen edebiýatynyò
genji-hazynalary bolan «Gorkut atanyò kitaby», «Görogly», «Döwletýar»
eposlary, «Ýusup-Ahmet» dessany,
Ýunus Emräniò, Garajaoglanyò, Burhanetdin Siwaslynyò, Baýram hanyò,
Abdyrahym hanyò, ªabendäniò, Andalybyò, Magrupynyò, Magtymgulynyò,
Seýdiniò, Zeliliniò, Mollanepesiò, Keminäniò, Mätäjiniò ähli
eserleri türkmeniò ýanyp duran watanparazlygy, merdi-merdanalygy,
edermenligi, gahrymançylygy baradaky eserlerdir.
(189-njy
sah.)
|
 «Görogly»
ºadessany
«Görogly»
eposynda Däli Mätel, Harman Däli. Däli adyny göteren kiºi — özüni
watana bagyº eden kiºi bolýan eken.
(170-nji
sah.)
«Göroglyny»
okap görüò: tebigat bilen ºeýle näzik,
mährem gatnaºyklary görersiòiz. Bu ataly ogluò gatnaºyklaryny ýada
salýar.
(180-nji
sah.)
|
Beýik
«Görogly» eposymyzda hem
men-menligiò nämä eltýändigini ata-babalarymyzdan galan bu miras köre
hasa edip görkezýär.
Görogly beg pasly-baharda kyrk ýigidi
bilen seýli-seýrana çykyp, kyrk ýigidinem Köse baºlyklaýyn «Bize
kyrk dürli aw getir» diýip,
ºikara ugradyp, ºerap içip baºlaýar. Bir pyýala, iki pyýala, üç
pyýala. Ogly Öwez oòa artyk içirmejek bolýar. Görogly:
— Haý, Öwez jan, sen näme diýsem
rastdyr diýiber, gaòryºyma gaýtsaò, kelläòi hyzlandyryp ibärin!
— Rastdyr, aga.
— Nowºirwan adylam men ýaly
adyllyk bilen ýurt soran däldir.
— Rastdyr, aga!
— Hatam Taýam men ýaly ýurduna
adyllyk bilen aº paýlan däldir.
— Rastdyr, aga!
— Hezreti Aly hem men ýaly
agyp-dönüp söweº edip iº bitiren däldir!
— Haý, aga gatyrak gitdiò.
Gorhana gol urduò!
Görogly beg meýiò mesligi bilen
gaty gidenini bilip, kyrk ýigidiò ýapynjasy bilen üstüni ýapdyryp,
uklap açyljak bolup, Arap Reýhanyò goluna düºýär. Arap Reýhan
men-menlik zerarly gola düºen Göroglyny ýurduna alyp barýarka öwünýär.
ªonda Görogly öz duºmanyna-da pent edýär:
Her menzilde guzy gapdym,
Baryp Yssambyly çapdym.
Men «men-menlik» edip
tapdym,
Arap sen men-menlik etme!
Men-menlikden baºyna bela gelen Görogly
hut öz duºmanyna hem men-menlik etmezligi nesihat edýär. ªol men-menligem
Arap Reýhanyò heläk bolmagyna, Göroglynyò aman dilemegi bolsa, onuò
azat bolmagyna eltýär.
(193-nji
sah.)
